ಕೇವಲ ಅರ್ಧ ಎಕರೆ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ 'ಮುತ್ತು' ಬೆಳೆದು ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾದ ರೈತ! ಈ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್
ಕೃಷಿ ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸೀಕ್ರೆಟ್ 'ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿ'
ನಮಸ್ಕಾರ ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ, ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹಾರ್ದಿಕ ಸ್ವಾಗತ. ರೈತರು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ, ರಾಗಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಯುವವರು ಎನ್ನುವ ಕಾಲ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್' ಆಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಇಂದು ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಮುತ್ತು' ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತು, ಅದಕ್ಕೂ ನಮಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸುಳ್ಳು!
ಇಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಎಷ್ಟೋ ಜಾಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ 'ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮುತ್ತು' ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಸಾವಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ವಾತಾವರಣವೇನು? ಒಂದು ಮುತ್ತಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆಯಿದೆ? ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಹಾಯಧನವೆಷ್ಟು? ಎನ್ನುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೋಚಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂದೇ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು ನೂರ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿ!
ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿ ಎಂದರೇನು?
ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮುತ್ತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂದು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ ಅವುಗಳ ಒಳಗೆ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ವಿಧಾನವೇ 'ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿ'. ಕೆರೆ, ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೇವಲ 10 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 10 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಾಕು, ನೀವು ಈ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಜಮೀನು ಇಲ್ಲದವರು ಮನೆಯ ತಾರಸಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂಡ ಈ ಕೃಷಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಏನೆಲ್ಲಾ ಬೇಕು?
ಈ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಲು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ:
- ನೀರಿನ ಹೊಂಡ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕ್: ಕನಿಷ್ಠ 10x10 ಅಳತೆಯ ಮತ್ತು 5 ರಿಂದ 6 ಅಡಿ ಆಳವಿರುವ ನೀರಿನ ಹೊಂಡ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ಸಿಹಿನೀರಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳು: ನದಿ ಅಥವಾ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಚಿಪ್ಪುಗಳು.
- ಮುತ್ತಿನ ಬೀಜ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್): ಚಿಪ್ಪಿನ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಣ್ಣ ಮಣಿಯಂತಹ ವಸ್ತು. ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ, ಶಿವಲಿಂಗ, ಓಂ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆಕಾರದ 'ಡಿಸೈನರ್' ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
- ಸಣ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಪಕರಣಗಳು: ಚಿಪ್ಪಿನ ಒಳಗೆ ಬೀಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಚಿಮುಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು.
ಮುತ್ತು ಬೆಳೆಯುವ ರೋಚಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ!
ರೈತರು ಕೇವಲ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಂದು ನೀರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಮುತ್ತು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿದೆ.
- ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ: ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಂದು, ಅವಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಹೊಂಡದ ನೀರಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು 2 ರಿಂದ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
- ಅಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಸರ್ಜರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ): ಇದು ಈ ಕೃಷಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ರೈತರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿಪ್ಪನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರೆದು, ಅದರ ಒಳಗಿರುವ ಮಾಂಸಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ 'ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್' (ಬೀಜ) ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಂಡದ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸರ್ಜರಿ ಮಾಡಿದ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೈಲಾನ್ ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನೀರಿನ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಸೇರಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಚಿಪ್ಪಿನ ಒಳಗಿನ ಜೀವಿ ಆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ದ್ರವವನ್ನು ಸ್ರವಿಸಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಕಟಾವು (ಮುತ್ತು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು): ಸತತ 12 ರಿಂದ 18 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಆ ದ್ರವವು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಸುತ್ತಲೂ ಪದರಗಳಾಗಿ ಶೇಖರಣೆಗೊಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳೆಯುವ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ 'ಮುತ್ತು' ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳ ಎಷ್ಟು? ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗಿದೆ?
ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿಯು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ತರುವ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನೀವು ಖಂಡಿತ ದಂಗಾಗುತ್ತೀರಿ:
- ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ನೀವು ಕನಿಷ್ಠ 1000 ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಾಕಬಹುದು. ಒಂದು ಚಿಪ್ಪಿನ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು 15 ರಿಂದ 20 ರೂಪಾಯಿಗಳು.
- ಸರ್ಜರಿ, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್, ಔಷಧ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಒಂದು ಚಿಪ್ಪಿಗೆ ಒಟ್ಟು 40 ರಿಂದ 50 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಖರ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ.
- 1000 ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಕೇವಲ 40000 ದಿಂದ 50000 ರೂಪಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ!
- 1000 ಚಿಪ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡಾ 70 ರಷ್ಟು ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದರೂ, ನಿಮಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 700 ರಿಂದ 800 ಮುತ್ತುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
- ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮುತ್ತಿಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 300 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯಿದೆ. ಅದೇ ನೀವು 'ಗಣೇಶ' ಅಥವಾ 'ಶಿವಲಿಂಗ'ದ ಆಕಾರದ ಡಿಸೈನರ್ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದರೆ ಒಂದು ಮುತ್ತಿಗೆ 1000 ದಿಂದ 2000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ!
- ಅಂದರೆ 50000 ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ ಕೇವಲ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ 3 ರಿಂದ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡದಿಂದಲೇ ಗಳಿಸಬಹುದು.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬೇಕು?
ರೈತರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಬೆಳೆದ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಮಾರುವುದು? ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಗರಗಳು ಮುತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೂ ನೀವು ಆಭರಣ ತಯಾರಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
ಈ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿ ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಹಿನೀರು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ಸ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ, ಹತ್ತಿರದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ'ಯಡಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 40 ರಿಂದ 60 ರವರೆಗೆ ಭಾರಿ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ!
ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ, ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಇನ್ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುಬೀಳದೆ, ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿನೂತನ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿಯು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ರೈತನೂ ತನ್ನ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ಬೆಳೆದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢನಾಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಜ್ಞರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಿರಿ, ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನಿಗೂ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಶುರು ಮಾಡಲು ತುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರಿಗೂ ಈ 'ಸೀಕ್ರೆಟ್' ಕೃಷಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿ. ಮುತ್ತಿನ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ