ಗದಗ ರೈತರಿಗೆ ಬಿಗ್ ಅಪ್ಡೇಟ್: ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' ನಿಯಮ ಜಾರಿ! ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಡಿಸಿ ಖಡಕ್ ಆದೇಶ.

ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೂ ರೈತನ ಕೈಬಿಡದ 'ಬೆಳೆ ವಿಮೆ' ನಿಯಮ!

ನಮಸ್ಕಾರ ನಾಡಿನ ಜೀವಾಳ, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ, ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹಾರ್ದಿಕ ಸ್ವಾಗತ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರೈತರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವಾಗ ವಿಪರೀತ ಮಳೆ, ಬೆಳೆದು ನಿಂತಾಗ ಮಳೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತೆ ದಿಢೀರನೆ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ! ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನಿಸಿನಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗಳು ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಒಣಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಹಣ ಬರಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿನವರೆಗೂ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತರಿಗೆ ಇದೀಗ ಒಂದು ಭಾರಿ ಸಿಹಿಸುದ್ದಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ರೈತರ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸಿರುವ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DC) ಸಿ.ಎನ್. ಶ್ರೀಧರ ಅವರು, ರೈತರು ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿನವರೆಗೂ ಕಾಯುವ ಬದಲು, ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಭೀಮಾ ಯೋಜನೆಯ (PMFBY) 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' (Mid-Season Adversity) ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಏನಿದು 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ'? ರೈತರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಹೇಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಎನ್ನುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಬೃಹತ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. 

1. ಏನಿದು 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' (Mid-Season Adversity)?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 'ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಪ್ರಯೋಗ'ದ (Crop Cutting Experiment - CCE) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅಂದರೆ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ 6 ರಿಂದ 8 ತಿಂಗಳು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' ಎನ್ನುವುದು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈತಸ್ನೇಹಿ ನಿಯಮ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ:

ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ (Mid-Season) ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 15-20 ದಿನಗಳ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ, ಪ್ರವಾಹ, ಕೀಟಬಾಧೆ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 50 (50%) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ರೈತರು ಕಟಾವಿನವರೆಗೂ ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂದಾಜು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತದ 25% ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ (Advance) ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು! ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ಇದೇ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ: ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ (Satellite Data) ಆಧಾರಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆ

ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೂ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆದೇಶದಂತೆ, ಈ ಬಾರಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 'ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ' (Satellite Data / Remote Sensing) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾವ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದೆ? ತೇವಾಂಶ ಎಷ್ಟಿದೆ? ಎನ್ನುವ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ 2-3 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದರಿಂದ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

3. ಜಂಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Joint Field Survey) ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶದ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ (ಒಟ್ಟಾಗಿ) ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

• ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾವ ಯಾವ ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ, ಶೇಂಗಾ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಈರುಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
• ಈ ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ, ಅರ್ಹ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ (ಡಿಬಿಟಿ - DBT ಮೂಲಕ) 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' ನಿಯಮದಡಿ ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

4. ರೈತರು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ರೈತರು ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು:

• ವಿಮೆ ರಶೀದಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ: ನೀವು ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ ರಶೀದಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (Application Number) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತೆಗೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
• ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಮೀನಿಗೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ, ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸಹಕರಿಸಿ.
• ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ನಂಬರ್ ಬಳಸಿ 'ಸಂರಕ್ಷಣೆ' (Samrakshane) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರಿ.

ರೈತರ ಪರ ನಿಂತ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು!

ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಸಿ.ಎನ್. ಶ್ರೀಧರ ಅವರು ಕೇವಲ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರದೆ, ರೈತರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಗಿದು, ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಖಾತೆಗೂ ಶೀಘ್ರವೇ ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಲಿ ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಆಶಯ.

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಗೂ ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನಿಗೂ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಈ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ಉಪಯುಕ್ತ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಕೃಷಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ. ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ 'ಮಧ್ಯ ಋತು ಸಂಕಷ್ಟ' ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ರೈತ ಮಿತ್ರ ಜಾಲತಾಣವು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗಿರಲಿದೆ. ಜೈ ಕಿಸಾನ್!