ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಬೆಳೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಲನ್ 'ಲದ್ದಿ ಹುಳು' ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ: 1 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?
ರೈತರ ನಿದ್ದೆ ಗೆಡಿಸಿರುವ ರಕ್ಕಸ ಕೀಟ:
ಕರ್ನಾಟಕದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಅಥವಾ ಗೋವಿನಜೋಳವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ 'ಲದ್ದಿ ಹುಳು' ಅಥವಾ 'ಸೈನಿಕ ಹುಳು' ಬಾಧೆ.
ಈ ಹುಳು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ 1 ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಹೊಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವ ತಾಕತ್ತು ಹೊಂದಿದೆ. ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 10 ರಿಂದ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಇದರ ದಾಳಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಹುಳುವಿನ ಜೀವನ ಚಕ್ರ, ಅದು ಬೆಳೆ ನಾಶಮಾಡುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬುಡಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ದೇಸಿ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ 900 ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ಏನಿದು ಲದ್ದಿ ಹುಳು ಅಥವಾ ಸೈನಿಕ ಹುಳು?
ಈ ಹುಳುವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ 'ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೀಟವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬೇಗ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಸೈನಿಕ ಹುಳು' ಎನ್ನಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಇವು ಸೈನ್ಯದಂತೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಬಂದು ಇಡೀ ಹೊಲವನ್ನು ಮುತ್ತುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು 'ಲದ್ದಿ ಹುಳು' ಎನ್ನಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಇವು ಗಿಡದ ಸುಳಿಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೇ ಮರಳಿನಂತಹ ಮಲವನ್ನು (ಲದ್ದಿಯನ್ನು) ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
2. ಲದ್ದಿ ಹುಳುವಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಬೆಳೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದಿನನಿತ್ಯ ಹೊಲದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡರೆ ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಲದ್ದಿ ಹುಳು ಇದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ:
ಎಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳು: ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಮೊದಲು ಎಲೆಯ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಆಗ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ರಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿದ ಎಲೆಗಳು: ಹುಳುಗಳು ಬೆಳೆದಂತೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಹರಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸುಳಿಯ ಒಳಗೆ ಲದ್ದಿ: ಗಿಡದ ಸುಳಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಪುಡಿಯಂತಹ ಅಥವಾ ಮರಳಿನಂತಹ ಲದ್ದಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಳಿ ಒಣಗುವುದು: ಹುಳುಗಳು ಗಿಡದ ಬೆಳೆಯುವ ಭಾಗವಾದ 'ಸುಳಿ'ಯನ್ನೇ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳು ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ, ಗಿಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮಾಡುವ ಈ ಏಳು ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಇಳುವರಿ ಕುಂಠಿತ ವಾಗುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ಈಗಲೇ ಹೋಗಿ ನೋಡಿ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರಿ ನೋಡಲು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಲಿಂಕ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 👇
3. ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು: ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುನ್ನಿನ ಸಿದ್ಧತೆ
ರೋಗ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಔಷಧಿ ಹೊಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಜಾಣತನ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
ಆಳವಾದ ಬೇಸಿಗೆ ಉಳುಮೆ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಲವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಹುಳುವಿನ ಕೋಶಗಳು ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಒಣಗಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ: ಒಂದು ಭಾಗದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ರೈತರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೆ, ಕೀಟಗಳು ಒಂದು ಹೊಲದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 15 ರಿಂದ 20 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕೀಟಗಳು ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು.
4. ವಿಷದ ಉಂಡೆ: ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ದೇಸಿ ವಿಧಾನ
ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ರೈತರು ದುಬಾರಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೂ ಹುಳುಗಳು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಹುಳುಗಳು ಸುಳಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ 'ವಿಷದ ಉಂಡೆ' ವಿಧಾನವು ರಾಮಬಾಣದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:
10 ಕೆಜಿ ಭತ್ತದ ತವುಡು.
2 ಕೆಜಿ ಬೆಲ್ಲ.
100 ಗ್ರಾಂ ತಯೋಡಿಕಾರ್ಬ್ ಅಥವಾ ಮೆಥೊಮಿಲ್ ನಂತಹ ಕೀಟನಾಶಕ.
ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು.
ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ:
ಮೊದಲು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ತವುಡಿನ ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಇಡಬೇಕು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹುದುಗು ಬಂದ ನಂತರ (ವಾಸನೆ ಬಂದಾಗ), ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಈ ಪುಡಿಯನ್ನು ಪೀಡಿತ ಗಿಡಗಳ ಸುಳಿಯೊಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು.
ಇದರ ಲಾಭ: ಬೆಲ್ಲದ ವಾಸನೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ಹುಳುಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಂದು ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.
5. ರಾಸಾಯನಿಕ ಹತೋಟಿ ಕ್ರಮಗಳು
ಬಾಧೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 3 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು:
ಮೊದಲ ಹಂತ (ಬಿತ್ತಿದ 15 ದಿನಕ್ಕೆ): ಇಮಾಮೆಕ್ಟಿನ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ ಎನ್ನುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 0.4 ಗ್ರಾಂ ನಂತೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
ಎರಡನೇ ಹಂತ (ಬಿತ್ತಿದ 30 ದಿನಕ್ಕೆ): ಸ್ಪಿನೆಟೋರಮ್ ಎನ್ನುವ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 0.5 ಎಂಎಲ್ ನಂತೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಿ.
ಮೂರನೇ ಹಂತ (ಬಿತ್ತಿದ 45 ದಿನಕ್ಕೆ): ಬಾಧೆ ಇನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಕ್ಲೋರಾಂಟ್ರಾನಿಲಿಪ್ರೋಲ್ (ಕರೋಜನ್) ನಂತಹ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
ಗಮನಿಸಿ: ಔಷಧಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವಾಗ ಪೈಪಿನ ನಾಜಲ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಿಡದ ಸುಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಕೇವಲ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಹುಳುಗಳು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ.
6. ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಇತರೆ ಕ್ರಮಗಳು
ಬಲೆಗಳ ಬಳಕೆ: ಎಕರೆಗೆ 5 ರಿಂದ 10 ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ಪತಂಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಇದು ಹುಳುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಪಕ್ಷಿ ಆಸರೆಗಳು: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಕವಲು ಕೋಲುಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಿಡಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ಅಂತರ ಬೆಳೆ: ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ದು ಅಥವಾ ಹೆಸರುಕಾಳನ್ನು ಅಂತರ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಕೀಟಗಳ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇಲಿ ಬೆಳೆ: ಹೊಲದ ಸುತ್ತಲೂ 3 ಅಥವಾ 4 ಸಾಲು ಹರಳು (ಔಡಲ) ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಅವು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ: ರೈತರಿಗೊಂದು ಕಿವಿಮಾತು
ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಲದ್ದಿ ಹುಳು ಅಥವಾ ಸೈನಿಕ ಹುಳು ಬಾಧೆಯು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ರೈತನನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತರುವಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪಿಡುಗು. ಆದರೆ ನಾವು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೊಲದ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷದ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು 100 ಪ್ರತಿಶತ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕಂಡ ಕಂಡ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಸುರಿಯುವ ಬದಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನಿಗೂ ಈ ವಿಷಯ ತಲುಪಲಿ. ಬೆಳೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಇಳುವರಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು 'ರೈತ ಮಿತ್ರ' ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ