ಮಣ್ಣೇ ಬೇಡ, ಜಮೀನೂ ಬೇಡ! ಕೇವಲ 8 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯಿರಿ ಹಸಿರು ಮೇವು: 'ಜಲಕೃಷಿ'ಯ (Hydroponics) ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

 ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಕಂಟಕವಾದ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಭರವಸೆ

ನಮಸ್ಕಾರ ನಾಡಿನ ಜೀವಾಳ, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕಾ ಮಿತ್ರರೇ, ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹಾರ್ದಿಕ ಸ್ವಾಗತ. ರೈತರು ಕೇವಲ ಮಳೆ ನಂಬಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರೆ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು ಎಂದರೆ ಅದು 'ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ'. ಮಳೆ ಬಾರದೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಪಶು ಆಹಾರ (ಫೀಡ್) ತಂದು ಹಾಕೋಣ ಎಂದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಹಾಲಿನಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವೆಲ್ಲಾ ಮೇವಿನ ಖರ್ಚಿಗೇ ಹೋದರೆ ರೈತರು ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ?

ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸಲು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವೇ 'ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್' (Hydroponics). ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಜಲಕೃಷಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀವು ಮಣ್ಣಿಲ್ಲದೆ, ಜಮೀನಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ದನ-ಕರುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಹಸಿರು ಮೇವನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಏನಿದು ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ? ಇದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಆಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭಗಳೇನು? ಎನ್ನುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಬೃಹತ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಏನಿದು 'ಜಲಕೃಷಿ' ಅಥವಾ 'ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ?

ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, "ಮಣ್ಣಿನ ಬಳಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊಳಕೆ ಬರಿಸಿ ಹಸಿರು ಮೇವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವೇ ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್".

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕೆಜಿ ಹಸಿರು ಮೇವು (ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಅಥವಾ ರಾಗಿ ಹುಲ್ಲು) ಬೆಳೆಯಲು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಜಲಕೃಷಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ರೇಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಕೇವಲ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಳೆ ಕೀಳುವ ಅಥವಾ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಶು ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ಏಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ? (ಪ್ರಯೋಜನಗಳು)

ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೈನುಗಾರನೂ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ 5 ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

• ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯ: ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ 1 ಕೆಜಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯಲು ಸುಮಾರು 70 ರಿಂದ 80 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2 ರಿಂದ 3 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 1 ಕೆಜಿ ಹಸಿರು ಮೇವು ಬೆಳೆಯಬಹುದು!
• ಜಮೀನಿನ ಉಳಿತಾಯ: ಒಂದು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬೆಳೆಯುವಷ್ಟು ಮೇವನ್ನು, ಕೇವಲ 10 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 10 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಲಿಹೌಸ್ ಅಥವಾ ಶೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. (Vertical Farming).
• ಹವಾಮಾನದ ಹಂಗಿಲ್ಲ: ಹೊರಗಡೆ 40 ಡಿಗ್ರಿ ಬಿಸಿಲಿರಲಿ, ಭಾರಿ ಮಳೆಯಿರಲಿ ಅಥವಾ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲವಿರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಶೆಡ್‌ನೊಳಗೆ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ, ವರ್ಷದ 365 ದಿನವೂ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಅತಿ ವೇಗದ ಬೆಳೆ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಮೇವು ಕಟಾವಿಗೆ ಬರಲು 45 ರಿಂದ 60 ದಿನ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 7 ರಿಂದ 8 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವು 25 ರಿಂದ 30 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಶೂನ್ಯ ಕೀಟಬಾಧೆ: ಮಣ್ಣಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗ, ಫಂಗಸ್ ಅಥವಾ ಕೀಟಬಾಧೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೇವು.

ಮನೆಯಲ್ಲೇ 'ಜಲಕೃಷಿ' ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಇದಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಂಗಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು:

• ರ‍್ಯಾಕ್ ನಿರ್ಮಾಣ (Racks): ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶೆಡ್ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ 4 ರಿಂದ 5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ (ರ‍್ಯಾಕ್) ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಟ್ರೇಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ರೇಗಳು (Plastic Trays): ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾದ ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ರೇಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ರಂಧ್ರಗಳು ಅಗತ್ಯ.
• ಬೀಜಗಳ ಆಯ್ಕೆ: ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ (ಗೋವಿನಜೋಳ), ಬಾರ್ಲಿ, ಗೋಧಿ, ಅಥವಾ ರಾಗಿ ಬೀಜಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

4. ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ (ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ)

1. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಮುರಿಯದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಅಥವಾ ಗೋಧಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಬೇಕು.
2. ನೆನೆಸಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೆಗೆದು, ಒಂದು ಒದ್ದೆಯಾದ ಗೋಣಿಚೀಲದಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಟ್ಟಿಡಬೇಕು. ಆಗ ಬೀಜಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ.
3. ಮೊಳಕೆ ಒಡೆದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ರೇಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಡಿ, ಆ ಟ್ರೇಗಳನ್ನು ರ‍್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
4. ಪ್ರತಿದಿನ 3-4 ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಆ ಬೀಜಗಳ ಮೇಲೆ ಮೈಕ್ರೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ (Micro Sprinkler) ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪ್ರೇ ಬಾಟಲ್ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಟ್ರೇನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಬಾರದು.
5. ಕೇವಲ 7 ರಿಂದ 8 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಬೀಜಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಹುಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಗಿರುವ ಬೇರುಗಳೂ ಸಹ ಸ್ಪಂಜಿನಂತೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ಮೇವು ಕೇವಲ ಹುಲ್ಲಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗಣಿ. ನೀವು ಹಾಕಿದ 1 ಕೆಜಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಬೀಜವು 8 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 10 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಹಸಿರು ಮೇವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ!

• ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಣಹುಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್, ವಿಟಮಿನ್ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಶೇಕಡಾ 30 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿರುವ ಈ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೇರು ಮತ್ತು ಬೀಜ ಸಮೇತ ಹಸುಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ತಿಂದ ಹಸುಗಳ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಶೇಕಡಾ 10 ರಿಂದ 15 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಟ್ (Fat) ಅಂಶ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯ: ಹಸುಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 10-15 ಕೆಜಿ ಈ ಹಸಿರು ಮೇವು ನೀಡಿದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಂದು ಹಾಕುವ ದುಬಾರಿ ಪಶು ಆಹಾರದ (Concentrate Feed) ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ನೂರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಇಂದೇ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿರಿ!

ಅನ್ನದಾತ ಬಾಂಧವರೇ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ, ಮಳೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕೂರುವ ಕಾಲ ಇದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವೂ ಕೂಡ 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್' ಆಗಲೇಬೇಕು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ 'ಜಲಕೃಷಿ' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಹೈನುಗಾರನಿಗೂ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ. ನೀರಿಲ್ಲ, ಜಾಗವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನೆಪಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಂದೇ ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿ.

ನಾಡು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೈನುಗಾರನಿಗೂ ಈ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಲೇಬೇಕು. ಈ ಉಪಯುಕ್ತ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಕೃಷಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ. ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ಟ್ರೇಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ? ಅಥವಾ ಈ ವಿಧಾನದ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ವೇದಿಕೆಯು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ! ಜೈ ಕಿಸಾನ್!